Hopp til innhold

Bretland

Bretland er eitt af ríkustu löndum heims, og hefur gegnt mikilvægu hlutverki í alþjóðastjórnmálum allt frá seinni heimsstyrjöldinni.

Síðast uppfært 20.04.2015

Landafræði og náttúra

Bretland er bandalag fjögurra yfirráðasvæða: Englands, Wales, Norður-Írlands og Skotlands. Stærstur hluti Wales og Skotlands er hálendi, með dölum, stöðuvötnum og þröngum fjörðum. England og Norður-Írland einkenna sléttlendi og ávalar hæðir. Á grunnsævi við Bretlandseyjar eru víða góð fiskimið. Loftslagið er temprað, með mikilli úrkomu allt árið. Hitastigið er breytilegt og er undir áhrifum frá Golfstraumnum sem streymir upp með vesturströnd eyjanna. Það er heitast og þurrast í suðaustri, en kaldast og blautast í norðri, þar sem loftslagið minnir á Ísland. Bretland á við mikil umhverfisvandamál að stríða. Mikil loftmengun er í borgunum og úrgangur frá iðnaði mengar drykkjarvatnið. Stjórnvöld settu á áttunda og níunda áratug síðustu aldar af stað umfangsmiklar aðgerðir sem hægt, en örugglega, hafa bætt úr ástandinu.

2002
2006

Á Suðurheimsskautssvæðinu bráðnar ísinn á methraða. Larsen-ísjakinn hefur bráðnað umtalsvert, þá sérstaklega árið 2002 og 2006. Lesa meira

Earth Earth Ecoprint

2.3 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Bretland, þá þyrftum við 2.3 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá mælistikuna fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Rómverjar hertóku Bretlandseyjar 100 árum fyrir Krist. Keltar og aðrar þjóðir sem lítið er vitað um höfðu búið á eyjunum þar til þá. Eftir að Rómverjarnir drógu sig út á fimmtu öld, voru eyjarnar hernumdar hvað eftir annað af norrænum víkingum og Söxum. Í kringum árið 1100 voru konungsdæmin England og Skotland stofnuð. Þessir tveir nágrannar áttu í miklum átökum fram til ársins 1707, þegar þeir sameinuðust í eitt konungsdæmi. Næstu árhundruð lögðu breskir sæfarar undir sig gríðarlega stór landsvæði út um allan heim. Ein af ástæðum þess að Bretum tókst að stofna stærsta heimsveldi sögunnar var tæknilega forskotið sem þeir fengu með iðnbyltingunni á Bretlandi á nítjándu öld. Landið var í megnihlutverki í báðum heimsstyrjöldunum og eftir seinni heimsstyrjöldina voru langflestir hlutar heimsveldisins gerðir að sjálfstæðum ríkjum. Á árunum eftir stríð hefur Bretland markað sér mikilvæga stöðu á sviði alþjóðastjórnmála.

Samfélag og stjórnmál

Á Bretlandi er þingbundin konungsstjórn, þar sem forsætisráðherra fer með æðsta pólitíska valdið. Neðri málstofa breska þingsins er eitt af elstu þjóðþingum heims og á rætur sínar að rekja til samruna Skotlands og Englands árið 1707. Verkamannaflokkurinn og Íhaldsflokkurinn eru helstu stjórnmálaflokkarnir, en fjöldi smáflokka á einnig sæti á þingi. Bretland er eitt af fimm fastaríkjunum í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna, og er áhrifamikið innan Evrópusambandsins og NATO. Landið hefur haft mikil áhrif í alþjóðastjórnmálum og hefur langa hefð fyrir samstarfi við Bandaríkin. Bretland á í nánu sambandi við fyrrum nýlendur sínar, og margir innflytjendur hafa átt þátt í að gera landið fjölmenningarlegt og fjölþjóðlegt.

Hagkerfi og viðskipti

Bretland er eitt af stærstu hagkerfum heims, og tók þátt í stofnun G8 stofnunarinnar, sem er sameiginlegur vettvangur ríkustu landa heims. Eitt prósent af vinnuaflinu vinnur við háþróaðan landbúnað sem framleiðir meira en 60 prósent af landbúnaðarvörum sem landið þarfnast. Allt frá iðnbyltingunni til eftirstríðsáranna var Bretland fremsta iðnaðarþjóð heims, en undanfarinn áratug hefur iðnaðurinn vikið fyrir fjármálafyrirtækjum, tryggingarfyrirtækjum, fjárfestingarfyrirtækjum og ferðaþjónustu. Landið hefur umtalsverðan olíuiðnað, en er háð innflutningi á olíu til að mæta eftirspurn. London er ein mikilvægasta fjármálamiðstöð heims.

Samantekt

Bretland

Höfuðborg:

London

Þjóðernishópar:

hvítir, svartir, Indverjar, Pakistanar og aðrir

Tungumál:

Enska, velska og gellíska

Trúarbrögð:

Kristnir 71%, múslimar 3%, hindúar 1%, aðrir/ótilgreint 25%

Population:

63 843 856

Government:

Þingbundin konungsstjórn

BNI per citizen:

41 325 PPP$

Gervihnattamyndir

Larsen-ísjakinn

Aðild/þátttaka

Other country profiles

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi © 2017