Fáni
![](https://fn.no/assets/images/Land/Flagg/_thumb900x600/Flag_of_Bhutan.png)
Helstu tölur og staðreyndir
Höfuðborg: | Thimphu |
Íbúafjöldi: | 787 424 (2023) |
Landsvæði: | 38 394 Km2 |
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa: | 12 036 PPP$ |
Þjóðhátíðardagur: | 17. desember |
Landafræði
Bútan er lítið land í Himalajafjöllum. Landið er á milli Indlands og Kína. Í suðri er graslendi og meirihluti íbúanna býr á þessu svæði. Lengst norður af landinu eru há fjöll sem teygja sig meira en 7000 metra yfir sjávarmál. Loftslag landsins er mismunandi eftir því í hvaða hæð þú ert. Því hærra yfir sjávarmáli sem þú ert, því minni úrkoma fellur.
Öflugir stormar sem koma frá fjöllunum eru ástæðan fyrir því að margir kalla landið Druk Yul, sem þýðir land þrumudrekans. Landið er viðkvæmt fyrir tíðum skriðuföllum á regntímanum. Frekari áskoranir í loftslagsmálum eru meðal annars jarðvegseyðing og mengun frá iðnaði. Það er takmarkað framboð af drykkjarvatni.
Saga
Á Bútan svæðinu hefur verið búið á í um 4,000 ár. Talið er að landfræðileg staðsetning landsins hafi verið mikilvæg fyrir þróun landsins og íbúa, með nokkrum mikilvægum fjallaskörðum milli Kína og Indlands. Það eru litlar heimildir um fyrstu sögu Bútan, en svæðið var notað af tíbetskum munkum og trúarbrögð búddisma hafa ráðið svæðinu síðan í kringum árið 600. Landið var sameinað í eitt konungsríki í kringum 1600. Landið hefur einnig verið einkennist af stórveldunum Kína og Indlandi / Bretlandi í gegnum söguna.
Snemma á 1900 kynnti landið konungdæmi. Landið hefur verið sjálfstætt í seinni tíð, en hafði samið um að fylgja Bretum í utanríkismálum, gegn því að Bretar skiptu sér ekki af innanríkismálum. Árið 1947 tók Indland við þessum "samningi". Í áranna rás hefur samningurinn breyst, en Bútan treystir enn á Indland í pólitískum og hernaðarlegum tilgangi.
Lengi vel var Bútan lokað land. Það var ekki fyrr en upp úr 1960 sem hæg þróun í átt að nútímasamfélagi hófst. Á 80. áratugnum vildi konungur styrkja þjóðernisvitund landsins. Nepalska var ekki lengur opinbert tungumál og sett voru lög sem gerðu marga Suður-Bútana ríkisfangslausa. Margir flúðu því til Nepal og snemma á 9. áratugnum bjuggu meira en 100.000 í flóttamannabúðum Sameinuðu þjóðanna í Nepal. Þetta leiddi til alþjóðlegs þrýstings um að lýðræðisvæða landið. Árið 1996 afsalaði konungur sér völdum og árið 2007 voru fyrstu frjálsu kosningarnar haldnar.
Vistfræðileg fótspor
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![1](https://fn.no/assets/images/compare/1_2023-11-27-125543_uegv.png)
3,1
Jarðarkúlur Bútan
Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Bútan, þá þyrftum við 3,1 jarðar.
Vistfræðileg fótsporSamfélag og stjórnmál
Bútan hefur gengið í gegnum smám saman umskipti frá því að vera konungdæmi yfir í að verða þingbundið lýðræði. Stjórnmálaflokkar voru bannaðir til ársins 2007 og flokkarnir í dag eru tryggir konunginum. Konungurinn hefur enn nokkur pólitísk völd og skipar fólk í nokkrar pólitískar stöður. Fyrsta skriflega stjórnarskrá landsins var gefin út árið 2008 og er ætlað að tryggja grundvallarréttindi og frelsi. Landið er talið að hluta til frjálst.
Bútan mælir framfarir landsins með því að nota "verga þjóðarhamingju"; hugtak sem fyrrverandi konungur Bútan fann upp. Hamingjustig ræðst af því hvort stjórnvöld eru góð, hvort maður hugsar vel um náttúruna, hvort efnahagur og samfélag þróast á sjálfbæran hátt og hvort maður varðveitir menningararf. Stefnan sem fylgt er skal fylgja þessum gildum. Lengi vel einkenndist Bútan af fátækt, hárri ungbarnadauða og litlum lífslíkum. Ástandið hefur batnað og lífslíkur hafa aukist um 20 ár á nokkrum áratugum. Það er lítil sárafátækt í landinu. Árið 2004 varð Bútan fyrsta landið í heiminum til að banna sölu tóbaks. Sífellt fleiri Bútanar flytja til borganna en meirihluti íbúanna býr enn í litlum þorpum.
Lífskjör
![13](https://fn.no/assets/images/compare/14_2023-11-27-123849_tafa.png)
125 / 188
HDI-lífskjör Bútan
Bútan er númer 125 af 188 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.
HDI - Lífskjaralisti SþHagkerfi og viðskipti
Um miðja 20. öld skorti landið nokkurn veginn allt sem tengist nútímanum. Það var aðeins árið 1999 sem erlend fjárfesting í landinu hófst og á stuttum tíma þróaðist landið hratt. Hins vegar er landið enn talið eitt af minnst þróuðu löndum heims. Bútan býr yfir miklum náttúruauðlindum í formi vatnsafls, skóga og steinefna, en flestar auðlindirnar eru ónýttar eins og er. Í gegnum tíðina hefur efnahagur landsins byggst á landi og landbúnaði. Ferðamönnum hefur einnig fjölgað á undanförnum áratugum og ferðaþjónustan er orðin mikilvæg fyrir atvinnulífið.
Indland er mikilvægasti viðskiptafélagi Bútan. Erlendur efnahagur Bútan er sterklega tengdur útflutningi á vatnsafli til Indlands. Aðrar mikilvægar útflutningsgreinar eru rafmagn, sement, timbur, rafmagn og ávextir. Helstu innflutningsgreinar eru ökutæki, vélar og varahlutir, dísilolía og hrísgrjón. Stór hluti af fjárlögum landsins er fjármagnaður með aðstoð. Á undanförnum árum hefur hagvöxtur í Bútan aukist, að hluta til vegna þess að stjórnvöldum hefur tekist að draga úr spillingu í samfélaginu.