Dóminíska lýðveldið

Síðast uppfært: 06.12.2027

Dóminíska lýðveldið er austurhluti Hispaniola, sem er næststærsta eyjan í Kariba. Vissir þú að Dóminíska lýðveldið er eina landið í heiminum með mynd af Biblíunni í fánanum? Á þessari síðu finnur þú allt sem þú ættir að vita um Dóminíska lýðveldið.

Fáni

Efnisyfirlit

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg:	Santo Domingo
Þjóðernishópar:	Fólk af blönduðum evrópskum og afrískum uppruna 70,4%, fólk af afrískum uppruna 15,8%, fólk af evrópskum uppruna 13,5%, aðrir 0,3%
Túngumál:	Spænska er opinbert tungumál
Trúarbrögð:	Kristnir, aðallega kaþólskir, 66,6%, önnur trúarbrögð eða ótilgreint 33,4%
Íbúafjöldi:	11.520.487 (2025)
Svæði:	48.670 km²
Gjaldeyriseining:	Dóminíska pesi
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa:	22 834 PPP$
Þjóðhátíðardagur:	27. febrúar

Landafræði

Dóminíska lýðveldið er austurhluti eyjunnar Hispaniola, sem er næststærsta eyjan í Karíbahafi. Vesturhluti eyjarinnar tilheyrir Haítí. Landið er fjöllótt og skógi vaxið, með fjórum fjallgörðum sem liggja frá austri til vesturs. Á milli fjallanna eru frjósamir dalir og sléttur. Cordillera Central er helsti fjallgarður landsins og skiptir landinu í tvo hluta. Dalirnir milli Cordillera Central og norðurfjallgarðsins eru sérstaklega þekktir fyrir frjósaman jarðveg.

Loftslagið er hitabeltisloftslag, sem þýðir að það er heitt og rakt. Helstu umhverfisvandamál landsins eru jarðvegseyðing, skógareyðing og vandamál tengd vatnsöflun. Landið liggur einnig á svæði sem er mjög viðkvæmt fyrir fellibyljum, sérstaklega frá júní til október.

Saga

Áður en Kristófer Kólumbus kom til Hispaniola árið 1492 bjuggu þar um hálf milljón Taíno-manna, sem töluðu arawak-tungumál. Frumbyggjum var fljótt eytt að stórum hluta með hernaði, nauðungarvinnu og evrópskum sjúkdómum. Árið 1697 afhenti Spánn Frakklandi vesturhluta eyjarinnar, sem síðar varð Haítí.

Árið 1821 réðst hið sjálfstæða Haítí inn í austurhluta Hispaniola og spænsk yfirráð voru afnumin. Íbúar austurhlutans slitu sig frá Haítí árið 1844 og stofnuðu Dóminíska lýðveldið. Bandaríkin hernámu landið árið 1916. Árið 1924 komst Rafael Trujillo hershöfðingi til valda með stuðningi Bandaríkjanna. Hann kom á harðri einræðisstjórn sem stóð þar til hann var myrtur árið 1961.

Í febrúar 1963 var fyrsti lýðræðislegi forseti landsins kjörinn, en honum var steypt af stóli í september sama ár. Árið 1965 réðust Bandaríkin aftur inn í landið. Bandarískir hermenn fóru úr landi þegar Joaquín Balaguer varð forseti árið 1966. Stjórn Balaguer braut mannréttindi, ofsótti stjórnarandstæðinga og lét drepa pólitíska andstæðinga. Undir lok áttunda áratugarins tók landið þó mikilvæg skref í átt að lýðræðislegra stjórnarfari og áhrif hersins minnkuðu.

Vistfræðileg fótspor

1,1

jarðarkúlur Dóminíska lýðveldið

Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Dóminíska lýðveldið, þá þyrftum við 1,1 jarðar.

Vistfræðileg fótspor

Samfélag og pólitík

Dóminíska lýðveldið er lýðræðisríki með aðskilnað milli framkvæmdavalds, löggjafarvalds og dómsvalds. Forsetinn hefur mikil völd og er bæði þjóðhöfðingi og yfirmaður ríkisstjórnar. Hann skipar ríkisstjórnina, sér um framkvæmd laga sem þingið samþykkir og er æðsti yfirmaður hersins. Forseti og varaforseti eru kosnir saman til fjögurra ára í senn.

Hér þarf samt að leiðrétta norsku síðuna. Hún segir að engin takmörk séu á því hversu lengi forseti geti setið, en það passar ekki við nýjustu stöðuna. Núverandi kerfi leyfir tvö fjögurra ára kjörtímabil í röð, og árið 2024 var lagt upp með stjórnarskrárbreytingar til að festa betur í sessi að forsetar geti ekki lengt eigin valdatíma endalaust. Luis Abinader var endurkjörinn árið 2024 og tók við sínu öðru kjörtímabili sama ár.

Landið glímir við spillingu og veikt traust til stjórnvalda. Dóminíska lýðveldið hefur einnig orðið mikilvægur viðkomustaður í fíkniefnasmygli frá Suður-Ameríku til Bandaríkjanna. Það hefur ýtt undir mansal, ofbeldi og skipulagða glæpastarfsemi.

Samskipti við Haítí eru stirð. Margir innflytjendur frá Haítí verða fyrir mismunun og ofbeldi í Dóminíska lýðveldinu. Nokkur hundruð þúsund manns af haítískum uppruna eru fædd í Dóminíska lýðveldinu en eru í reynd ríkisfangslaus. Margir þeirra vinna við sykurframleiðslu við mjög slæmar aðstæður. Sameinuðu þjóðirnar og mannréttindasamtök hafa gagnrýnt meðferð landsins á þessum hópi.

Lífskjör

88 / 192

HDI-lífskjör Dóminíska lýðveldið

Dóminíska lýðveldið er númer 88 af 192 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.

HDI - Lífskjaralisti Sþ

Efnahagur og viðskipti

Dóminíska lýðveldið er meðal fátækari ríkja Karíbahafsins. Atvinnuleysi er mikið og margir flytja úr landi í leit að vinnu. Margir Dóminíkanar sem vinna erlendis senda peninga heim til fjölskyldna sinna og þær greiðslur skipta miklu máli fyrir efnahag landsins. Áður fyrr vann stærstur hluti íbúa við landbúnað, en í dag er þjónustugeirinn stærsti atvinnuveitandinn.

Bandaríkin eru mikilvægasta viðskiptaland Dóminíska lýðveldisins. Helstu útflutningsvörur landsins hafa lengi verið sykur, tóbak, kaffi og kakó. Þessar vörur skiluðu áður miklum tekjum, en veikari markaðir og lægra sykurverð hafa dregið úr mikilvægi landbúnaðarins frá 1980. Ferðaþjónusta hefur vaxið mikið og er í dag ein mikilvægasta tekjulind landsins.

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Dóminíska lýðveldið fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Sjá vísir