Fáni
![](https://fn.no/assets/images/Land/Flagg/_thumb900x600/colombia.gif)
Helstu tölur og staðreyndir
Höfuðborg: | Bogota |
Þjóðernishópar: | Evrópskur uppruna + blandaður evrópskur og frumbyggja 87,6%, afrískur uppruna 6,8%, frumbyggjar 4,3% (2018 áætlað) |
Túngumál: | Spænska |
Trúarbrögð: | Kristinn (aðallega rómversk-kaþólskur) 92,3%, annað/ótilgreint 7,7% (2020) |
Íbúafjöldi: | 46 295 000 |
Stjórnarform: | Lýðveldi |
Svæði: | 1 141 750 km2 |
Gjaldmiðill: | Kólumbískur pesi |
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa: | 20 287 PPP$ |
Þjóðhátíðardagur: | 20. júlí |
Landafræði
Kólumbía er fjórða stærsta land Suður-Ameríku. Það einkennist af fjöllum í vestri og Amazon regnskógum í austri. Á landamærum Ekvador er Andesfjöll skipt í þrjá fjallgarða. Það eru margir tindar í meira en 5.000 metra hæð yfir sjávarmáli. Árnar Magdalena og Cauca liggja á milli fjallgarðanna og þetta er líka fjölmennasta svæðið. Höfuðborgin, Bogotá, er staðsett á hásléttu í einum af austurfjallgarðunum. Hitastigið er stöðugt allt árið. Það er kalt á fjöllum og alltaf snjór á hæstu tindum.
Um helmingur Kólumbíu er þakinn skógi og skógareyðing leiðir til útrýmingar margra dýra- og plöntutegunda. Vegna ofnotkunar varnarefna eru jarðvegs- og vatnsgæði léleg. Landið liggur á milli tveggja meginlandsfleka sem þýðir að þar eru tíðir jarðskjálftar og eldgos.
Saga
Fornleifarannsóknir sýna að Kólumbía var þegar byggð fyrir 13.000 árum. Þeir stunduðu landbúnað með tilbúinni áveitu og voru snemma að þróa flókið stjórnmálakerfi. Árið 1499 komu spænskir sigurvegarar til Kólumbíu. Fyrsta borg landsins, Santa Marta, var stofnuð árið 1525. Kólumbía var stærsta gulluppspretta Spánar og Cartagena varð fljótt ein mikilvægasta höfnin í spænska heimsveldinu. Andstaðan við yfirráð Spánar jókst smám saman og með frelsishetjuna Simón Bolívar í broddi fylkingar náðist sjálfstæði árið 1819.
20. öldin einkenndist af ofbeldisfullum átökum milli íhaldsmanna og frjálslyndra. Það var ekki fyrr en með valdaráni hersins 1953 sem þeir hófu samstarf og frá 1957 deildu þeir völdum næstu 20 árin. Í þessu pólitíska samstarfi voru vinstrimenn útilokaðir, sem leiddi til þess að hernaðar- og ofbeldisfullar skæruhreyfingar urðu til, sérstaklega í borgunum. Eftir yfir 50 ára borgarastyrjöld milli yfirvalda og staðbundinna uppreisnarhópa, þar sem eiturlyfjagengi hafa einnig tekið þátt í, hafa aðilar gert nokkra mikilvæga friðarsamninga á undanförnum árum.
Vistfræðileg fótspor
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![1](https://fn.no/assets/images/compare/1_2023-11-27-125543_uegv.png)
1,1
Jarðarkúlur Kólumbía
Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Kólumbía, þá þyrftum við 1,1 jarðar.
Vistfræðileg fótsporSamfélag og pólitík
Kólumbía er lýðveldi þar sem forsetinn hefur framkvæmdavald en þingið hefur löggjafarvald. Forsetinn er kosinn í þjóðaratkvæðagreiðslu. Viðkomandi er þá forseti til fjögurra ára, og getur aðeins verið endurkjörinn einu sinni til fjögurra ára til viðbótar. Þingið samanstendur af tveimur hlutum: fulltrúadeild og öldungadeild. Þingmenn eru einnig kosnir með þjóðaratkvæðagreiðslu.
Stjórnarskráin segir að vernda skuli mannréttindi borgaranna, en í borgarastríðinu hafa gróf misnotkun verið framin af öllum deiluaðilum. Kólumbía er meðal annars aðili að SÞ og Samtökum Bandaríkjanna.
Lífskjör
![15](https://fn.no/assets/images/compare/16_2023-11-27-123911_wzrz.png)
86 / 188
HDI-lífskjör Kólumbía
Kólumbía er númer 86 af 188 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.
HDI - Lífskjaralisti SþEfnahagur og viðskipti
Hefð hefur hagkerfið byggst á landbúnaði, auk mikilla tekna af útflutningi á kaffi og banana. Í dag er olía helsta löglega útflutningsvara Kólumbíu.
Landið flytur einnig út mikið magn af ólöglegu kókaíni. Fíkniefnaútflutningur felur í sér áskoranir fyrir lögregluna þar sem komið hefur verið á fót stórum og ofbeldishneigðum fíkniefnahringjum með mikil völd. Mikilvægustu viðskiptalönd Kólumbíu eru Bandaríkin, ESB og Kína, auk nágrannaríkja í Suður-Ameríku.