Fáni
![](https://fn.no/assets/images/Land/Flagg/EZ/_thumb900x600/1e1ea188b91764100d704f27a1968446_nor-NO_2870.gif)
Helstu tölur og staðreyndir
Höfuðborg: | Vientiane |
Þjóðernishópar: | Lao 53,2%, Khmou 11%, Hmong 9,2%, Phu Tai 3,4%, Thai 3,1%, Makong 2,5%, Katong 2,2%, Lue 2%, Akha 1,8%, annað 11,6%, (það eru yfir 200 mismunandi þjóðernishópar búa í Laos) (2015) |
Túngumál: | Lao (opinbert), franska, enska, ýmis minnihlutatungumál. |
Trúarbrögð: | Búddistar 64,7%, kristnir 1,7%, enginn 31,4%, annað/ótilgreint 2,1% (2015) |
Íbúafjöldi: | 7 633 779 (2023) |
Stjórnarform: | Lýðveldi |
Svæði: | 236 800 km2 |
Gjaldmiðill: | Kip |
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa: | 9 384 PPP$ |
Þjóðhátíðardagur: | 2. desember |
Landafræði
Laos er landlukt land sem samanstendur af fjöllum, háfjallahásléttum og frumskógi. Samanlagt er fjallalandslag um 70 prósent af flatarmáli landsins. Mekong áin rennur frá norðri til suðurs í landinu. Meirihluti íbúanna býr á frjósömum svæðum umhverfis ána. Suðurhluti landsins samanstendur aðallega af láglendi og sléttlendi. Í tengslum við svæðið hefur Laos stærsta skógarforða Asíu.
Landið hefur rigningartímabil frá maí til október. Mars og apríl eru heitustu mánuðirnir, þegar hitinn er yfir 30 gráður. Kaldasta tímabilið er á milli nóvember og mars. Á því tímabili er hitinn kominn niður í um 20 gráður.
Ósprungnar jarðsprengjur og sprengjur frá Víetnamstríðinu eru mikil umhverfisógn í Laos. Ósprengdar sprengihleðslur krefjast bæði dýralífs og mannslífa á hverju ári. Auk þess veldur skógareyðing og slægjalandbúnaður mikil umhverfisvandamál fyrir landið þar sem það leiðir til jarðvegseyðingar og slæmra jarðvegsgæða.
Saga
Laóar settust að og mynduðu lítil konungsríki á svæðum í kringum Mekong ána á 8. öld. Fyrsta sameinaða konungsríkið Lao, Lan Xang, var fyrst stofnað á 14. öld. Ríkið virkaði sem skattríki (að hluta sjálfstætt undir stjórn annars konungsríkis) um tíma, til annarra stærri konungsríkja í Mjanmar, Tælandi og Víetnam. Árið 1893 varð Laos hluti af Franska Indókína. Þegar svæðið var hernumið af Japan í seinni heimsstyrjöldinni fór frelsishreyfing að vaxa. Árið 1954 var Laos alþjóðlega viðurkennt sem sjálfstætt konungsríki.
Frá 1953 til 1975 var Laos dregið inn í Víetnamstríðið. Landið var notað sem aðalvegur milli Norður- og Suður-Víetnam fyrir kommúnista norður-víetnamska hersveitirnar. Til að stöðva víetnamska herinn var Laos fyrir mjög þungum sprengjum af bandaríska hernum.
Árið 1975 neyddist konungur Laos til að segja af sér og Kommúnistaflokkurinn tók við völdum. Landið fékk nafnið „Lýðræðislýðveldi Laos“ og hefur Kommúnistaflokkurinn verið eini flokkurinn sem leyfður hefur verið síðan. Þrátt fyrir óeirðir, stundum líka hryðjuverk, gegn kommúnistastjórninni hefur kommúnistastjórnin verið viðvarandi.
Vistfræðileg fótspor
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![1](https://fn.no/assets/images/compare/1_2023-11-27-125543_uegv.png)
1,1
Jarðarkúlur Laos
Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Laos, þá þyrftum við 1,1 jarðar.
Vistfræðileg fótsporSamfélag og pólitík
Laos hefur verið kommúnískt eins flokks ríki síðan 1975. Þannig er byltingarflokkur Laos (LPRP) einn við stjórnvölinn. Í miðju valdsins eru forsetinn, forsætisráðherrann og aðalritari flokksins. Þessir eru kosnir á flokksþingi. Vegna eins flokks stjórnarinnar gegnir þjóðfundurinn litlu hlutverki. Gagnrýni á stjórnmálakerfið í Laos er bönnuð. Þau fáu stjórnargagnrýnu mótmæli sem átt hafa sér stað að undanförnu hafa verið lögð niður á hrottafenginn hátt.
Samfélag Laos einkennist af átakafylltu sambandi milli stærsta þjóðarbrotsins, Lao, og margra minnihlutahópa landsins. Lítill hópur Hmong-manna hefur meðal annars háð skæruhernað gegn stjórninni síðan 1975. Stjórnin hefur brugðist við með því að gera loftárásir á Hmong-svæðin og um þriðjungur Hmong-fólksins hefur þurft að flýja.
Innviðir og heilbrigðiskerfi í Laos eru léleg, sem gerir búsetuástand utan borganna mjög erfitt. Auk þess er vannæring og skortur á hreinu drykkjarvatni útbreidd á landsbyggðinni. Staða kvenna í samfélaginu er mismunandi eftir þjóðarbrotum. Laos er tiltölulega umburðarlynt þegar kemur að LGBTI+, en hjónabönd samkynhneigðra eru ekki leyfð.
Lífskjör
![12](https://fn.no/assets/images/compare/13_2023-11-27-123841_lkpn.png)
137 / 188
HDI-lífskjör Laos
Laos er númer 137 af 188 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.
HDI - Lífskjaralisti SþEfnahagur og viðskipti
Laos er eitt af fátækustu löndum Asíu. Landið er ríkt af náttúruauðlindum eins og skógum, jarðefnum og vatnsafli. Skortur á innviðum, fjármagni og þjálfuðu vinnuafli hefur hins vegar leitt til þess að náttúruauðlindir eru illa nýttar. Eftir að sósíalíska áætlunarbúskapurinn var smám saman skipt út fyrir markaðsbúskap á tíunda áratugnum hefur nokkur hagvöxtur verið í landinu. Það hefur meðal annars leitt til þróunar iðnaðar- og þjónustugeirans. Stærstu iðnaðarfjárfestingarnar hafa átt sér stað í kringum stærstu borgirnar. Þetta hefur stuðlað að því að efnahagslegur munur milli bæjar og þorpa hefur aukist.
Mikilvægasta atvinnugreinin í Laos er landbúnaður. Í þessari atvinnugrein starfa yfir 70 prósent íbúanna. Mikilvægustu afurðirnar sem ræktaðar eru eru vörur eins og hrísgrjón, maís, te, kaffi og sætar kartöflur. Aðrar mikilvægar atvinnugreinar eru textíliðnaður, námuvinnsla og ferðaþjónusta. Timbur er mikilvægasta útflutningsiðnaðurinn. Hagkerfi Laos er enn háð aðstoð og lánum erlendis frá. Mikilvægustu viðskiptalönd landsins eru Kína, Taíland og Víetnam.