Fáni

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg: Kinshasa
Þjóðernishópar: Landið er eitt fjölbreyttasta ríki Afríku. Þar eru hundruð þjóðernis- og samfélagshópa, meðal annars Mongo, Luba, Kongo, Mangbetu-Azande, Hema, Lendu, Nande, Hunde, Tutsi, Teke, Zande, Chokwe, Kuba og margir fleiri
Tungumál: Franska er opinbert tungumál. Lingala, swahili, kikongo/kituba og tshiluba eru helstu þjóðtungur. Yfir 200 tungumál eru töluð í landinu
Trúarbrögð: Kristni er stærsta trúarhefðin, sérstaklega kaþólska kirkjan, mótmælendakirkjur og kimbanguismi. Einnig eru múslimar, hefðbundin trúarbrögð og blönduð trúarleg viðhorf
Stjórnarform: Lýðveldi
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa: 1 337 PPP$
Íbúafjöldi: 112.832.473 (2025)
Svæði: 2.344.860 km²
Gjaldmiðill: Kongóskur franki
Þjóðhátíðardagur: 30. júní

Landafræði

Lýðstjórnarlýðveldið Kongó er stórt ríki í miðri Afríku. Það er næststærsta land Afríku að flatarmáli, á eftir Alsír. Landið á landamæri að níu ríkjum: Lýðveldinu Kongó, Mið-Afríkulýðveldinu, Suður-Súdan, Úganda, Rúanda, Búrúndí, Tansaníu, Sambíu og Angóla. Það hefur aðeins stutta strandlengju við Atlantshafið, nálægt mynni Kongófljóts.

Landið er mjög fjölbreytt að náttúrufari. Í miðhlutanum er víðáttumikill hitabeltisregnskógur, í norðri og suðri eru savannar og graslendi, í austri eru fjöll, vötn og eldfjallasvæði, og í suðaustri eru hásléttur og námusvæði. Þessi stærð og fjölbreytni gerir landið að einu náttúruauðugasta ríki heims.

Kongófljót er mikilvægasta náttúru- og samgönguæð landsins. Það er eitt vatnsmesta fljót heims og rennur í stórum boga í gegnum landið áður en það fellur til Atlantshafsins. Fljótið og hliðarár þess skipta máli fyrir fiskveiðar, samgöngur, vatnsafl, landbúnað, vatnsbúskap og menningu.

Regnskógarnir í Kongó eru hluti af Kongó-skógabeltinu, næststærsta hitabeltisregnskógi heims á eftir Amazon. Skógarnir hafa gríðarlega þýðingu fyrir kolefnisbindingu, líffræðilega fjölbreytni og loftslag jarðar. Þar lifa meðal annars górillur, simpansar, skógarfílar, okapíar, bonobo-apar og fjölmargar sjaldgæfar plöntu- og dýrategundir.

Austurhluti landsins er jarðfræðilega og vistfræðilega mjög sérstakur. Þar eru Albertine-gjádalurinn, fjöll, eldfjöll og vötn eins og Tanganyika, Kivu, Edward og Albert. Svæðið er eitt líffræðilega fjölbreyttasta svæði Afríku, en einnig eitt það óstöðugasta pólitískt og hernaðarlega.

Loftslagið er að mestu hitabeltisloftslag. Í kringum miðbaug er heitt og rakt mestan hluta ársins, með mikilli úrkomu. Norðan og sunnan miðbaugs eru skýrari regn- og þurrkatímar. Í fjalllendi austursins er svalara loftslag, en þar geta flóð, skriðuföll og eldvirkni valdið miklu tjóni.

Helstu umhverfisvandamálin eru skógareyðing, ólöglegt skógarhögg, kolagerð, sviðurækt, námumengun, tap líffræðilegrar fjölbreytni, ófullnægjandi aðgangur að hreinu vatni og mengun frá þéttbýli. Fátækt og veik stjórnsýsla gera náttúruvernd erfiða, þar sem margir íbúar treysta á skóg, landbúnað, veiðar og óformlega námuvinnslu til að lifa af.

Námuvinnsla veldur bæði efnahagslegum tækifærum og miklu umhverfistjóni. Kopar, kóbalt, gull, demantar, tantal, tin og önnur jarðefni eru unnin víða í landinu. Óformleg og illa stjórnað námuvinnsla getur valdið vatnsmengun, jarðvegsskemmdum, heilsutjóni, barnavinnu, átökum um land og fjármögnun vopnaðra hópa.

Vatnsafl er ein stærsta ónotaða auðlind landsins. Kongófljót hefur mikla möguleika til raforkuframleiðslu, sérstaklega við Inga-fossana. Samt hefur meirihluti íbúa enn takmarkaðan eða engan aðgang að stöðugu rafmagni. Veikir innviðir, fjárfestingarskortur, spilling og pólitískur óstöðugleiki hafa komið í veg fyrir að möguleikarnir nýtist almenningi.

Loftslagsbreytingar auka þrýsting á landið. Óregluleg úrkoma, flóð, skriðuföll, þurrkar, aukin hætta á sjúkdómum og breytingar á landbúnaðarskilyrðum geta haft mikil áhrif á fæðuöryggi, vatn, samgöngur og heilsu. Þar sem stór hluti íbúa er háður sjálfsþurftarbúskap er samfélagið mjög viðkvæmt fyrir veðurfarsbreytingum.

Verndun skóga, sjálfbær námuvinnsla, betri vatns- og fráveitukerfi, aukinn aðgangur að rafmagni, friður í austurhéruðum og sterkari stjórnsýsla eru lykilatriði ef landið á að nýta náttúruauðlindir sínar án þess að eyðileggja þær.

Saga

Svæðið sem nú er Lýðstjórnarlýðveldið Kongó hefur verið byggt í þúsundir ára. Þar þróuðust fjölbreytt samfélög veiðimanna, safnara, bænda, járnvinnslufólks og kaupmanna. Bantu-mælandi hópar breiddust út um stór svæði landsins og mótuðu mörg þeirra samfélaga sem enn eru til í dag.

Frá miðöldum og fram á 19. öld risu ýmis ríki og konungsdæmi á svæðinu. Meðal þeirra voru Konungsríkið Kongó í vesturhlutanum, Luba- og Lunda-ríkin í suður- og miðhlutanum og Kuba-ríkið í Kasai-svæðinu. Þessi ríki höfðu þróuð stjórnskipulög, list, trúarhefðir, verslunarkerfi og tengsl við nágrannasvæði.

Portúgalar komu að mynni Kongófljóts seint á 15. öld og hófu samskipti við Konungsríkið Kongó. Upphaflega fólust tengslin í verslun, trúboði og diplómatíu, en síðar varð Atlantshafsþrælaverslunin sífellt mikilvægari. Þrælasala, vopnaviðskipti og evrópsk afskipti veiktu mörg ríki á svæðinu.

Á 19. öld jókst áhugi Evrópuríkja á innlandi Afríku. Belgíski konungurinn Leopold II nýtti landkönnun Henry Morton Stanley til að ná yfirráðum yfir stórum hluta Kongósvæðisins. Á Berlínarráðstefnunni 1884–1885 var yfirráð Leopolds yfir Kongó viðurkennd af evrópskum stórveldum, og svæðið varð persónuleg eign hans undir nafninu Fríríkið Kongó.

Stjórn Leopolds var eitt grimmasta nýlendukerfi Afríkusögunnar. Íbúar voru þvingaðir til að safna gúmmíi og fílabeini, og stjórnin beitti líkamlegum refsingum, aftökum, gíslatökum, nauðungarvinnu og hryðjuverkum til að hámarka gróða. Milljónir manna létust vegna ofbeldis, hungurs, sjúkdóma og samfélagshruns.

Eftir alþjóðlega gagnrýni var Leopold neyddur til að afhenda belgíska ríkinu stjórn svæðisins árið 1908. Þá varð landið Belgíska Kongó. Belgísk nýlendustjórn byggði upp námur, járnbrautir, plantekrur og stjórnsýslu, en kerfið var áfram byggt á arðráni, kynþáttaaðskilnaði, nauðungarvinnu og pólitískri útilokun Kongóbúa.

Á nýlendutímanum þróuðust námuborgir, trúboðsskólar, verkalýðsstétt og menntaður lítill millihópur. Samt fengu Kongóbúar mjög takmarkaða pólitíska þátttöku og Belgía undirbjó landið illa fyrir sjálfstæði. Þegar sjálfstæðishreyfingar styrktust á fimmta áratugnum var umbreytingin því mjög hröð og óstöðug.

Landið varð sjálfstætt 30. júní 1960. Patrice Lumumba varð fyrsti forsætisráðherra og Joseph Kasavubu forseti. Sjálfstæðið leiddi fljótt til kreppu: herinn gerði uppreisn, Katanga-hérað lýsti yfir aðskilnaði með stuðningi erlendra hagsmuna, og Belgía og önnur ríki blönduðu sér í málin. Sameinuðu þjóðirnar sendu friðargæslulið til landsins.

Patrice Lumumba var steypt af stóli, handtekinn og myrtur árið 1961. Dauði hans varð eitt sterkasta tákn Afríku um kalda stríðið, nýlenduarfleifð og erlenda íhlutun. Á næstu árum ríkti pólitísk óreiða þar til Joseph-Désiré Mobutu tók völdin með valdaráni árið 1965.

Mobutu Sese Seko stjórnaði landinu í rúm þrjátíu ár. Hann breytti nafni landsins í Saír, byggði upp persónudýrkun, bannaði raunverulega stjórnarandstöðu og stjórnaði í gegnum her, leyniþjónustu, spillingu og verndarhagsmunakerfi. Ríkið varð eitt skýrasta dæmið um kleptókratíu, þar sem þjóðarauður var notaður til að auðga valdaklíku í kringum forsetann.

Á sama tíma var Saír mikilvægt bandalagsríki Vesturlanda í kalda stríðinu. Bandaríkin og önnur vestræn ríki studdu Mobutu vegna andkommúnískrar stöðu hans, þrátt fyrir mannréttindabrot og spillingu. Þegar kalda stríðinu lauk veiktist alþjóðlegur stuðningur við stjórn hans.

Árið 1994 hafði þjóðarmorðið í Rúanda djúp áhrif á austurhluta Kongó. Hundruð þúsunda flúðu frá Rúanda inn í austurhluta Saír, þar á meðal vopnaðir hópar sem tengdust þjóðarmorðinu. Þetta skapaði nýja öryggiskreppu og lagði grunn að stríðum sem breiddust út um stóran hluta landsins.

Árið 1996 hófst fyrsta Kongóstríðið. Uppreisnarhreyfing undir forystu Laurent-Désiré Kabila, studd af Rúanda og Úganda, réðst gegn Mobutu. Mobutu var steypt af stóli árið 1997 og landið fékk aftur nafnið Lýðstjórnarlýðveldið Kongó. Kabila varð forseti.

Skömmu síðar snerust fyrrverandi bandamenn Kabila gegn honum og annað Kongóstríðið hófst árið 1998. Stríðið dró að sér mörg Afríkuríki og fjölda vopnaðra hópa. Það er stundum kallað „heimsstyrjöld Afríku“ vegna fjölda ríkja sem tóku þátt. Milljónir létust, aðallega vegna sjúkdóma, hungurs og hruns innviða.

Laurent Kabila var myrtur árið 2001 og sonur hans, Joseph Kabila, tók við forsetaembætti. Friðarsamningar voru gerðir og stríðinu lauk formlega 2003, en átök héldu áfram í austurhéruðum. Sameinuðu þjóðirnar héldu áfram stórri friðargæslu- og stöðugleikamission í landinu.

Joseph Kabila vann kosningar 2006 og 2011, en forsetatíð hans varð sífellt umdeildari. Kosningum var frestað eftir að kjörtímabili hans átti að ljúka, og mótmæli brutust út gegn tilraunum hans til að halda völdum. Árið 2018 fóru loks fram forsetakosningar.

Félix Tshisekedi var lýstur sigurvegari kosninganna 2018 og tók við embætti árið 2019. Það var fyrsta friðsamlega valdaskipti í sögu landsins frá sjálfstæði. Úrslitin voru þó umdeild og margir töldu að samningar milli valdaafla hefðu haft áhrif á niðurstöðuna. Tshisekedi losaði sig síðar að miklu leyti undan áhrifum Kabila-blokkarinnar og styrkti eigin meirihluta.

Tshisekedi var endurkjörinn í kosningunum 2023. Seinni forsetatíð hans hefur einkennst af miklum áskorunum: stríðinu í austurhlutanum, spennu við Rúanda, þörf fyrir umbætur í her og stjórnsýslu, stórum námutekjum, fátækt, spillingu og deilum um stjórnarskrá og framtíð forsetavalds.

Vistfræðileg fótspor

4

0,4

jarðarkúlur Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Lýðstjórnarlýðveldið Kongó, þá þyrftum við 0,4 jarðar.

Vistfræðileg fótspor

Samfélag og stjórnmál

Lýðstjórnarlýðveldið Kongó er lýðveldi þar sem forsetinn er þjóðhöfðingi og forsætisráðherra leiðir ríkisstjórn. Forsetinn hefur mikil völd og stjórnmálakerfið er mjög persónubundið. Þingið skiptist í þjóðþing og öldungadeild, en stjórnmálaflokkar eru oft tengdir leiðtogum, svæðum, þjóðernishópum eða aðgangi að ríkisauðlindum frekar en skýrri hugmyndafræði.

Félix Tshisekedi er forseti landsins. Hann tók við 2019 og var endurkjörinn 2023. Judith Suminwa er forsætisráðherra og varð fyrsta konan til að gegna embættinu. Ríkisstjórn hennar tók við á tímabili þar sem stríðið í austurhlutanum, fátækt, námuauður og stjórnsýsluumbætur eru stærstu verkefnin.

Stjórnmálin einkennast af sterkri forsetastjórn, veikri stofnanamenningu, spillingu, svæðisbundnum hagsmunum og átökum um auðlindir. Þótt kosningar fari fram reglulega eru þær oft gagnrýndar fyrir skipulagsvanda, ójafnan aðgang stjórnarandstöðu að fjölmiðlum, ofbeldi, seinkun gagna og skort á trausti til kjörstjórnar.

Árið 2026 jókst pólitísk spenna vegna frumvarps sem gæti opnað leið að nýrri stjórnarskrá og mögulegu þriðja kjörtímabili forsetans. Stuðningsmenn breytinga segja að stjórnarskráin þurfi endurskoðun, en gagnrýnendur telja málið geta grafið undan valdaskiptum og aukið hættu á einræðislegri þróun.

Austurhluti landsins er stærsta öryggisvandamálið. Í Norður-Kivu, Suður-Kivu og Ituri starfa fjölmargir vopnaðir hópar. Þar berjast stjórnarherinn, staðbundnar sjálfsvarnarhreyfingar, M23/AFC, ADF, CODECO, FDLR, Mai-Mai-hópar og fleiri aðilar um völd, land, vernd, auðlindir og pólitísk áhrif.

M23-hreyfingin hefur orðið helsti hernaðarlegi andstæðingur ríkisins í austurhlutanum. Hún náði stórum landsvæðum og lykilborgum í Kivu-héruðum og hefur grafið undan stjórn ríkisins á svæðinu. Kongósk stjórnvöld, Sameinuðu þjóðirnar og mörg vestræn ríki saka Rúanda um að styðja M23, en Rúanda hafnar því og segir eigin öryggi ógnað af vopnuðum hópum í Kongó.

Átökin í austurhlutanum eru bæði innlend og svæðisbundin. Þau tengjast þjóðernisspennu, arfleifð þjóðarmorðsins í Rúanda 1994, veikri landamærastjórn, jarðefnaauðlindum, landréttindum, flóttafólki, spillingu og afskiptum nágrannaríkja. Þetta gerir friðarlausn mjög flókna.

Sameinuðu þjóðirnar hafa verið með friðargæslu í Kongó í áratugi. MONUSCO hefur haft það hlutverk að vernda óbreytta borgara, styðja ríkisstofnanir og fylgjast með öryggisástandi. Missionin hefur þó sætt mikilli gagnrýni í Kongó fyrir að ná ekki að stöðva ofbeldi, og staða hennar hefur orðið erfiðari vegna óánægju almennings, fjárlagaskorts og takmarkaðs aðgangs að svæðum undir stjórn vopnaðra hópa.

Mannúðarástandið er eitt það alvarlegasta í heiminum. Milljónir eru á flótta innan lands eða í nágrannaríkjum. Fólk flýr ofbeldi, nauðganir, nauðungarráðningar, árásir á þorp, átök um land og eyðileggingu heimila. Konur og börn eru sérstaklega viðkvæm fyrir kynferðisofbeldi, mansali, vannæringu og skorti á skólagöngu.

Kynferðisofbeldi hefur lengi verið notað sem vopn í átökum í austurhlutanum. Þótt staðan sé ekki eingöngu bundin við einn hóp eða eina hlið hafa vopnaðir hópar, hermenn og aðrir gerendur framið alvarleg brot. Læknar, kvennasamtök og mannréttindahópar hafa barist fyrir meðferð, réttlæti og vernd fórnarlamba.

Samfélagið er mjög ungt. Mikill meirihluti íbúa er undir 25 ára aldri. Þetta getur orðið styrkur ef menntun, heilbrigði og atvinnuuppbygging batna, en er einnig áskorun þar sem atvinnuleysi, fátækt, veik skólaganga og skortur á öryggi geta aukið óstöðugleika.

Fátækt er útbreidd þrátt fyrir gríðarlegar náttúruauðlindir. Margir búa við ótryggt fæðuöryggi, léleg húsakynni, skort á rafmagni, takmarkaðan aðgang að hreinu vatni og veikburða heilbrigðisþjónustu. Munurinn á auðlindaríkum námusvæðum og daglegum lífskjörum almennings er eitt stærsta mótsagnareinkenni landsins.

Heilbrigðiskerfið glímir við skort á starfsfólki, lyfjum, tækjum, fjármagni og aðgengi. Ebóla, kólera, mislingar, malaría, vannæring, mæðra- og ungbarnadauði og afleiðingar átaka hafa ítrekað sett kerfið undir mikinn þrýsting. Dreifbýli og átakasvæði hafa lakasta aðgengið.

Menntakerfið hefur stækkað, en gæði og aðgengi eru mjög ójöfn. Börn í fátækum fjölskyldum, á átakasvæðum og í flóttamannabúðum eiga oft erfitt með að ganga reglulega í skóla. Stúlkur verða sérstaklega fyrir áhrifum vegna fátæktar, kynbundins ofbeldis, snemmbúinna hjónabanda og heimilisábyrgðar.

Konur hafa formlega pólitísk og borgaraleg réttindi, en standa frammi fyrir miklu misrétti í reynd. Þær eru undirfulltrúaðar í stjórnmálum og stjórnunarstöðum, eiga oft erfiðara með að fá landréttindi og fjárhagslegt sjálfstæði, og verða fyrir miklu kynbundnu ofbeldi. Skipun fyrstu konunnar í embætti forsætisráðherra var söguleg, en breytir ekki ein og sér djúpum samfélagslegum vandamálum.

Utanríkisstefna Kongó mótast af átökum við Rúanda, tengslum við nágrannaríki, námuauðlindum og þörf fyrir alþjóðlegan stuðning. Landið er aðili að Afríkusambandinu, SADC, Austur-Afríkubandalaginu, Sameinuðu þjóðunum og fleiri stofnunum. Vegna kopars, kóbalts og annarra lykilsteinda hefur Kongó einnig orðið mikilvægara í alþjóðlegri samkeppni um rafhlöður, rafbíla og orkuskipti.

Lífskjör

10

170 / 192

HDI-lífskjör Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Lýðstjórnarlýðveldið Kongó er númer 170 af 192 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.

HDI - Lífskjaralisti Sþ

Hagkerfi og viðskipti

Lýðstjórnarlýðveldið Kongó er eitt auðlindaríkasta ríki heims, en jafnframt eitt fátækasta ríki heims miðað við lífskjör almennings. Mótsögnin milli náttúruauðs og fátæktar er kjarninn í efnahagssögu landsins. Veik stjórnsýsla, nýlenduarfleifð, stríð, spilling, innviðaskortur og erlend arðránskerfi hafa komið í veg fyrir að auðlindirnar skili sér til almennings.

Námuvinnsla er burðarás útflutnings. Landið er meðal mikilvægustu framleiðenda heims á kóbalti og kopar. Einnig eru unnin gull, demantar, tin, tantal, wolfram, litíum, sink og fleiri jarðefni. Þessar auðlindir eru lykilatriði fyrir rafhlöður, rafbíla, rafeindatæki, varnariðnað og græna orkuskiptingu á heimsvísu.

Kóbalt hefur sérstaklega aukið alþjóðlegt mikilvægi landsins. Stór hluti heimsframleiðslu kóbalts kemur frá Kongó, einkum frá suðausturhlutanum í kringum Katanga. Stjórnvöld hafa reynt að auka stjórn á útflutningi, verðmætasköpun og vinnslu innanlands, en geirinn er áfram tengdur erlendum fyrirtækjum, einkum kínverskum, vestrænum og fjölþjóðlegum námufyrirtækjum.

Óformleg námuvinnsla skiptir miklu máli fyrir milljónir manna. Fólk vinnur í smánámum eftir kóbalti, gulli, demöntum og öðrum steindum, oft við hættulegar aðstæður. Slík vinna getur skapað tekjur þar sem fá önnur störf eru til, en tengist einnig barnavinnu, slysum, skuldum, mansali, heilsutjóni og misnotkun milliliða.

Landbúnaður er stærsti atvinnuvegurinn fyrir lífsviðurværi almennings. Flestir íbúar lifa að hluta eða öllu leyti á smábúskap. Ræktaðar eru afurðir eins og kassava, maís, hrísgrjón, bananar, jarðhnetur, baunir, kaffi, kakó, pálmaolía og grænmeti. Samt flytur landið inn mikið af mat vegna veikra innviða, óöryggis, lítillar framleiðni og skorts á markaðsaðgangi.

Landbúnaður hefur mikla möguleika. Landið hefur frjósaman jarðveg, vatn og stór landsvæði, en vegakerfi, geymsla, rafmagn, lánsfé, öryggi og landréttindi hamla framleiðslu. Ef landbúnaður væri styrktur gæti hann minnkað fátækt, bæta fæðuöryggi og skapað störf utan námugeirans.

Skógarauðlindir eru einnig mikilvægar. Timbur, eldiviður, kolagerð, veiðar, ávextir, lækningajurtir og aðrar skógarafurðir skipta máli fyrir milljónir manna. En ólöglegt skógarhögg, veik landréttindi og þrýstingur frá landbúnaði og námuvinnslu ógna regnskógunum. Alþjóðlegar loftslagsgreiðslur og verndarsamningar geta orðið mikilvægir ef þeir eru gagnsæir og réttlátir.

Iðnaður er veikburða miðað við stærð landsins. Matvælavinnsla, drykkjarframleiðsla, sement, textíll, byggingarefni og námutengd vinnsla eru til staðar, en orkuskortur, lélegir vegir, óstöðugt regluverk, spilling og skortur á fjármagni gera iðnvæðingu erfiða. Stjórnvöld vilja auka staðbundna vinnslu á steindum, en það krefst rafmagns, innviða, hæfni og fjárfestingar.

Þjónustugeirinn hefur vaxið, sérstaklega í Kinshasa og stærri borgum. Verslun, fjarskipti, bankar, flutningar, opinber þjónusta, menntun, heilbrigði og óformleg þjónusta skapa störf. Stór hluti borgarhagkerfisins er þó óformlegur, með ótryggum tekjum og litlum félagslegum réttindum.

Kinshasa er ein stærsta borg Afríku og vex mjög hratt. Borgin er pólitísk, menningarleg og efnahagsleg miðstöð landsins, en glímir við umferð, sorp, húsnæðisskort, vatns- og rafmagnsvanda, atvinnuleysi og veikburða borgarinnviði. Hröð borgarmyndun er bæði tækifæri og stór stjórnsýsluáskorun.

Samgöngur eru eitt stærsta vandamál hagkerfisins. Landið er risastórt, vegir eru oft lélegir eða ófærir, járnbrautir gamlar og fljótakerfi illa nýtt miðað við möguleika. Þetta gerir vöruflutninga dýra, einangrar héruð, hækkar matvælaverð og torveldar ríkisvald. Betri vegir, brýr, hafnir, flugvellir og árflutningar eru nauðsynleg fyrir efnahagslega sameiningu landsins.

Raforkuskortur hamlar þróun. Þótt landið hafi gríðarlega vatnsaflsmöguleika hefur stór hluti þjóðarinnar ekki stöðugt rafmagn. Námur og borgir fá oft forgang, á meðan dreifbýli er rafmagnslaust. Inga-verkefnin gætu breytt stöðunni, en þau hafa lengi tafist vegna fjármögnunar, stjórnsýslu og pólitískra deilna.

Ríkisfjármál eru viðkvæm þrátt fyrir auðlindir. Tekjur ríkisins eru lágar miðað við stærð hagkerfisins, og skattheimta er veik. Stórar námutekjur geta horfið í undanþágur, spillingu eða óhagstæða samninga. Til að byggja upp þjónustu þarf ríkið að bæta gagnsæi, innheimtu, fjárstjórn og ábyrgð í nýtingu auðlinda.

Hagvöxtur hefur verið tiltölulega sterkur á síðustu árum, einkum vegna námuvinnslu, koparútflutnings og kóbaltframleiðslu. En vöxturinn er ójafn og nær ekki nægilega til almennings. Þegar hagkerfið byggist of mikið á námum getur það vaxið án þess að skapa næg störf eða draga hratt úr fátækt.

Kongó er mikilvægt fyrir heimsmarkaði vegna grænna orkuskipta. Rafbílar, rafhlöður og endurnýjanleg orkukerfi þurfa steindir sem landið framleiðir. Þetta gefur Kongó aukið samningsvald, en skapar einnig hættu á nýrri tegund auðlindaarðráns ef vinnsla, laun, skattar, umhverfi og mannréttindi eru ekki betur tryggð.

Helstu viðskiptaaðilar tengjast námugeiranum og innflutningi nauðsynjavara. Kína er mjög mikilvægt í námum, innviðum og viðskiptum. Evrópusambandið, Bandaríkin, Suður-Afríka, Sambía, Sameinuðu arabísku furstadæmin og önnur ríki skipta einnig máli. Lobito-gangurinn, sem tengir suðaustur Kongó við Angóla og Atlantshafið, gæti orðið mikilvægari fyrir útflutning steinda.

Til lengri tíma þarf landið að breyta auðlindum í víðtæka þróun. Það þýðir að fjárfesta í vegum, rafmagni, skólum, heilbrigði, landbúnaði, vatni, réttarkerfi og staðbundinni vinnslu. Það þarf einnig að tryggja að námusamningar séu gagnsæir, að börn séu ekki í námum, að konur og staðbundin samfélög njóti verndar og að skatttekjur renni í opinbera þjónustu.

Efnahagsleg framtíð landsins ræðst af því hvort friður næst í austurhlutanum og hvort ríkið nær að stjórna auðlindum sínum með meiri ábyrgð. Ef það tekst hefur Lýðstjórnarlýðveldið Kongó möguleika á að verða eitt mikilvægasta efnahagsríki Afríku. Ef ekki munu námuauður, vopnuð átök og veik stjórnsýsla áfram halda stórum hluta þjóðarinnar í fátækt.

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Lýðstjórnarlýðveldið Kongó fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Sjá vísir

Atvinna

Atvinnuleysi

Hlutfall þeirra sem geta unnið en hafa ekki vinnu.

5 10 10 10 10 10 10 10 10 10

0,5

af hverjum 10 sem geta unnið eru atvinnulausir Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Atvinnuleysi

Fátækt

Verg landsframleiðsla (VLF) á mann

Hér hefur landsframleiðslu verið skipt jafnt milli íbúa landanna og leiðrétt fyrir kaupmætti

1

1 710

VLF á hvern íbúa, sett fram í PPP-dollurum Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði um VLF í PPP

Lífskjör

10

170 / 192

HDI-lífskjör Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Lýðstjórnarlýðveldið Kongó er númer 170 af 192 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.

HDI - Lífskjaralisti Sþ

Hungur

Hlutfall íbúa sem eru vannærðir

0 0 0 0 8 10 10 10 10 10

4,2

Hlutfall vannærðra íbúa Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði - vannæring

Heilsa

Drykkjarvatn

Hlutfall íbúa sem hafa aðgang að hreinu drykkjarvatni

10 2 0 0 0 0 0 0 0 0

1,2

af hverjum 10 íbúum hafa aðgang að hreinu drykkjarvatni Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði um drykkjarvatn

Bóluefni

Hlutfall barna sem eru bólusett fyrir mislingum

10 10 10 10 10 5 0 0 0 0

5,5

af hverjum 10 börnum eru bólusett fyrir mislingum Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði um bólusetningar gegn mislingum

Jafnrétti

Kynjamismunun

Kynjamismunun á sviðum heilsu, aðkomu að mikilvægum ákvarðanatökum og atvinnuþátttöku.

6

0,604

GII-vísitala í Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

GII - vísitala um kynjamismunun

Loftslag

Vistfræðileg fótspor

4

0,4

jarðarkúlur Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Lýðstjórnarlýðveldið Kongó, þá þyrftum við 0,4 jarðar.

Vistfræðileg fótspor

CO2-losun

Fjöldi tonna koltvísýrings sem hver íbúi losar

0

0,03

fjöldi tonna af koltvísýringi sem hver íbúi losar Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði um losun koltvísýrings á íbúa

Mannfjöldi

Íbúar

116 452 162

Fólksfjöldi Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Fólksfjöldi

Fæðingartíðni

Meðalfjöldi barna sem hver kona eignast

10 10 10 10 10 9

5,9

Fæðingartíðni Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Fæðingartíðni

Barnadauði

Meðalfjöldi barna sem deyja áður en þau ná fimm ára aldri, miðað við hver 1000 fædd börn

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79

79

af hverjum 1000 börnum sem fæðast Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Barnadauði

Menntun

Læsi og skrifleg færni

Hlutfall íbúa, 15 ára og eldri, sem eru læs og skrifandi

10 10 10 10 10 10 6 0 0 0

6,6

af hverjum 10 íbúum yfir 15 ára eru læs og skrifandi Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

Tölfræði um ólæsi

Kort af Lýðstjórnarlýðveldið Kongó (DRC)