Fáni
![](https://fn.no/assets/images/Globalis/Denmark/Flags-Denmark/_thumb900x600/0569f7b5ea010b4e2a487205782cac79_dan-DK_56336.gif)
Helstu tölur og staðreyndir
Höfuðborg: | Valletta |
Þjóðernishópar: | Maltneska (afkomendur Karþagómanna og Fönikíumanna, með þætti Ítala og annarra Miðjarðarhafsþjóða) |
Túngumál: | Maltneska 90% (opinber), enska 6% (opinber), fjöltyngd 3%, annað 1% (2005) |
Trúarbrögð: | Rómversk-kaþólskur, yfir 90% (2006) |
Íbúafjöldi: | 535 064 (2023) |
Stjórnarform: | Lýðveldi |
Svæði: | 320 km² |
Gjaldmiðill: | Evra |
Verg landsframleiðsla á hvern íbúa: | 55 928 PPP$ |
Þjóðhátíðardagur: | 21. september |
Landafræði
Eyjagarðurinn samanstendur af eyjunum Möltu, Gozo, Camino og nokkrum óbyggðum steinum. Eyjarnar samanstanda af kalksteini og sandsteini og liggja á sökkli sem myndar leifar landbrúarinnar sem eitt sinn tengdi Sikiley og Afríku. Landið hefur engin varanleg vötn eða ár. Landslagið einkennist af lágum hæðum með kjarri og þar eru engin skóglendi. Hæsti punkturinn er 252 metrar yfir sjávarmáli.
Landið hefur Miðjarðarhafsloftslag með heitum þurrum sumrum og mildum vetrum. Vindar frá Sahara gera það að verkum að hitinn í júlí og ágúst er yfir 30 gráður. Mest af úrkomunni fellur á milli október og mars. Hiti undir frostmarki hefur aldrei mælst.
Aðgangur að hreinu fersku vatni er mikil áskorun. Íbúar landsins og landbúnaður eru algjörlega háðir afsöltuðum sjó til að fá ferskt vatn. Þar sem gróðurlíf er takmarkað hafa yfirvöld gripið til aðgerða til að vernda landslag. Ferðaþjónustan hefur stuðlað að skorti á ferskvatni og sliti á náttúrunni.
Saga
Möltu hefur verið byggð síðan 5000 f.Kr. Stefnan á milli Norður-Afríku, Miðausturlanda og Suður-Evrópu leiddi til þess að eyjaklasinn var hernuminn af mörgum stórum siðmenningar og konungsríkjum. Eyjaríkið hefur meðal annars verið tengt megalítamenningu, Karþagó, Rómaveldi, Vandalmönnum, Austurgotum, Býsanstrúarmönnum, Arabum og Normönnum.
Árið 1530 komu Jóhannesarriddarar til eyjanna og stofnuðu stórar víggirðingar, kirkjur og hallir í kringum mikilvægustu borgina Valletta. Riddarareglan var viðurkennd sem maltneska reglan. Þeir réðu yfir Möltu þar til Napóleon lagði undir sig eyjarnar árið 1798. Möltubúar nutu hjálp frá breska nýlenduveldinu til að berjast við her Napóleons og fengu stöðu breskrar nýlendu til ársins 1964. Í síðari heimsstyrjöldinni varð Mölta fyrir miklum sprengjum vegna þess. stefnumótandi staðsetningu.
Eftir sjálfstæði frá Bretlandi 1964 byggðist stefnan á samvinnu við Sovétríkin og bandamenn þeirra í Austur-Evrópu. Undir lok níunda áratugarins tengdust stjórnmál og hagfræði Bandaríkjunum og Vestur-Evrópu. Malta er ekki aðili að NATO en gerðist aðili að ESB árið 2004.
Vistfræðileg fótspor
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![9](https://fn.no/assets/images/compare/9_2023-11-27-125641_ckom.png)
![3](https://fn.no/assets/images/compare/3_2023-11-27-125559_fvsg.png)
3,3
Jarðarkúlur Malta
Ef hver einasta manneskja á jörðinni ætti að hafa sömu neyslu og meðalmannfjöldi í Malta, þá þyrftum við 3,3 jarðar.
Vistfræðileg fótsporSamfélag og pólitík
Malta er lýðveldi með þingbundinni stjórn. Það er að segja að forsetinn er þjóðhöfðingi og forsætisráðherra leiðir ríkisstjórnina. Forseti er kosinn til fimm ára af þinginu með tveimur þriðju hluta atkvæða og hefur hann aðeins fulltrúastörf. Það eru kosningar til Alþingis á fimm ára fresti. Árið 2018 var kosningaréttur lækkaður í 16.
Stjórnarskráin tryggir þjóðinni lýðræðislegt frelsi og réttindi og segir að landið skuli vera hlutlaust. Landið hefur fylgt þessu í utanríkisstefnu sinni. Staðsetningin milli Norður-Afríku og Evrópu gerir landið að gátt að ESB. Malta á í erfiðleikum með fólksflutninga um Miðjarðarhaf og fær reglulegan stuðning frá ESB til að takast á við þetta.
Á Möltu er gott heilbrigðiskerfi og mikil lífskjör. Íhaldssamt kaþólsk trú gegnir mikilvægu hlutverki í samfélaginu og stjórnmálum. Fóstureyðing er ólögleg og getur verið refsað með fangelsi, bæði fyrir konuna og þann sem framkvæmir fóstureyðinguna. Skilnaður varð löglegur fyrst eftir lagabreytingu árið 2011. Þrátt fyrir mikil áhrif kaþólsku kirkjunnar hefur hinsegin fólk (LGBTI+) haft rétt til að ganga í hjónaband síðan 2017.
Lífskjör
![18](https://fn.no/assets/images/compare/19_2023-11-27-123938_omrt.png)
22 / 188
HDI-lífskjör Malta
Malta er númer 22 af 188 löndum á lífskjaralista SÞ (HDI) yfir mannlega þróun.
HDI - Lífskjaralisti SþEfnahagur og viðskipti
Efnahagslegir kostir Möltu eru tengdir því að eyjarnar eru vel staðsettar fyrir viðskipti, eru ríkar af kalksteini og að landið býr við afkastamikið atvinnulíf. Efnahagur Möltu er algjörlega háður utanríkisviðskiptum. Landið hefur litla orkugjafa og flytur inn olíu og annað til að mæta orkuþörf sinni. Mikilvægustu útflutningsvörur eru raftæki, fatnaður og skór. Auk þess er ferðaþjónusta stór hluti af atvinnustarfsemi. Malta gekk í evrusamstarfið árið 2008.